Een niet correct gebruikt veiligheidsproduct is géén veiligheidsproduct

Kinderen zijn kwetsbaar en tegelijkertijd kunnen ze hun eigen veiligheid niet goed in acht nemen. In Nederland moeten ieder jaar door ongeval of geweld 270.000 kinderen en jongeren behandeld worden op een afdeling Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis, 25.000 kinderen moeten in het ziekenhuis opgenomen worden en 240 kinderen overlijden.

Zoals deze ongevalscijfers laten zien, lopen onveilige situaties niet altijd vanzelf goed af. In het Wilhelmina Kinderziekenhuis ziet kindertraumachirurg William Kramer dagelijks de gevolgen. Hij zou liever minder en minder ernstig gewonde patiënten hebben. Ouders, verzorgers en andere volwassenen moeten kinderveiligheid serieus nemen en er werk van maken. Dat geldt vanzelfsprekend voor mensen die kinder- en baby-artikelen ontwerpen, produceren, distribueren of verkopen.

Nationale Congres Kinderveiligheid
Brecht DaamsOnlangs werd het Eerste Nationale Congres Kinderveiligheid gehouden in het Wilhelmina Kinderziekenhuis, georganiseerd in samenwerking met de Stichting Consument en Veiligheid (SCV). Doel van dit congres was stappen te ontwikkelen om het aantal vermijdbare ongevallen bij kinderen in het verkeer sterk te verminderen.

De sprekers waren afkomstig van o.a. de Fietsersbond, de Consumentenbond, Veilig Verkeer Nederland en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, en natuurlijk van de organisatoren SCV en Wilhelmina Kinderziekenhuis. Ze gaven aan hoe het in Nederland met kinderveiligheid gesteld is en ondersteunden hun presentaties met statistieken. We scoren in Nederland niet slecht, maar er kan toch nog veel verbeterd worden.

Autostoelen en fietshelmen
De discussie na de lezingen ging voornamelijk over kinderautozitjes en fietshelmen.
Autorijden is veel veiliger bij achteruit rijden. In Nederland rijden op dit moment alleen baby’s achteruit. In de komende richtlijnen volgens i-Size wordt achteruitrijden tot 15 maanden verplicht (stapsgewijze invoering vanaf 2013). De veiligheidsdeskundigen zouden echter graag zien dat ook oudere kinderen zo lang mogelijk achterstevoren rijden in een autostoel. Er moeten fabrikanten komen die de zitjes gaan maken en consumenten die ze willen kopen. “Wie pakt de handschoen op?”

Bij de fietshelm was de discussie: moet hij verplicht worden of niet? De Fietsersbond is daarop tegen, omdat het de hoeveelheid fietskilometers zou verminderen terwijl het fietsen er om verschillende redenen niet veel veiliger op zou worden. Aan de andere kant hebben kinderen bij een ongeval veel vaker hoofdletsel; zij hebben zwakkere schedels waardoor het hoofdletsel gemiddeld ook zwaarder is. Ik concludeerde dat de veiligste oplossing is een fietshelm niet verplicht te stellen, maar ondertussen je kinderen wél met helm te laten fietsen.

Een groot probleem bij veel veiligheidsproducten is dat het juiste gebruik ervan zeer veel invloed heeft op de effectiviteit, vooral bij autostoeltjes en fietshelmen. Heel veel fietsers dragen een verkeerde of niet-passende fietshelm of dragen hem niet op de juiste manier, waardoor de helm niet beschermt. In dat geval heeft het dragen van een helm geen effect.

Ook de mate van bescherming in een autostoel is sterk afhankelijk van correct gebruik van het kinderzitje. 55% van de kinderen is niet correct gezekerd en daardoor niet beschermd bij een ongeval. Een kleine afwijking van correct gebruik lijkt in de ogen van de gebruiker meestal niet zo erg maar kan desalniettemin grote gevolgen hebben. Op filmpjes van crashtests konden we het resultaat zien. Dokter Kramer toonde foto’s van organen die doormidden gesnoerd waren omdat de veiligheidsgordel verkeerd zat tijdens een botsing. Brrrrr … Het patiëntje overleefde niet. Het is dus niet voor niets verplicht om de autogordels en kinderzitjes te gebruiken op de door de fabrikant voorgeschreven manier, zie www.kinderzitjes.nl.

Voorlichting en naleving
Consumenten zouden zich meer bewust moeten zijn van de gevolgen van verkeerd gebruik. Bij onveilig gedrag of het niet naleven van instructies zijn ook veilige producten niet veilig. Om onveilig gedrag te verminderen zijn twee dingen nodig: voorlichting aan de gebruikers, en naleving hiervan door die gebruikers.

Probleem bij voorlichting is, dat het erg moeilijk is het publiek te bereiken met informatie over veiligheid. Probleem bij naleving is dat dit vaak niet gebeurt, zelfs als de informatie bij de mensen aangekomen is. Het blijkt dat ouders die hun product bij een babyspeciaalzaak kochten, de veiligheidsinstructies beter naleefden dan mensen die hun product bij een internetwinkel of discount-keten hadden gekocht. Voor de retailers ligt hier een belangrijke taak en een mooie kans: zij zijn de enige deskundigen die direct contact hebben met de kopers, vaak tegelijk de gebruikers, over dat betreffende product.

Goede voorlichting heeft bij een veiligheidsproduct belangrijke meerwaarde, het kan het product(gebruik) echt veiliger maken. Een uitgelezen kans om de gebruikers goed te informeren en te doordringen van het belang van veilig gedrag. Een niet correct gebruikt veiligheidsproduct is immers géén veiligheidsproduct.

Door Brecht Daams

Kenia

Afgelopen kerst was ik met familie op vakantie in Kenia. We hadden in onze familie maar liefst 3 familiejubilea te vieren, reden waarom we besloten een grote reis met zijn allen te maken. Met safaribusjes trokken we door dit prachtige stuk Afrika. Het was een geweldige reis met mooie ervaringen en ik mis de rode aarde, de warmte en de vriendelijke mensen nog steeds.

Kenana Knitters

Voor mijn vertrek had ik het adres opgevraagd van één van mijn relaties die handgemaakte knuffels en accessoires importeert uit Kenia. Ik was onder de indruk van de grappig gebreide Afrikaanse dierenknuffels zoals olifant, zebra, luipaard, neushoorn etc. en dacht: als ik nou in de buurt ben, dan kan ik er misschien even langs. Toen ik dat aan onze chauffeur voorlegde zei hij glimlachend dat één van onze verblijfplaatsen naast deze onderneming lag, ik kon er zo naar toe lopen!

Carola SiksmaEn zo kwam het dat ik tijdens mijn reis de Kenana Knitters bezocht. Ik trof een open werkplaats aan waar vrouwen bezig waren met het verven van garens, breien, het in elkaar zetten en vullen van de knuffels, ondertussen vrolijk pratend met elkaar. Kleine kinderen zaten gewoon tussen de balen wol op de tafels of speelden in de speelhoek.

Positie plattelandsvrouwen Kenia

Ik sprak de eigenaresse Patricia Nightingale die het project begeleidt. In Kenia is de positie van vrouwen op het platteland niet eenvoudig. Kenana Knitters geeft plattelandsvrouwen een kans op een eigen inkomen. De ingekochte gesponnen wol wordt gewassen en in prachtige tinten geverfd waarvoor traditionele planten gebruikt worden. Omdat de meeste vrouwen niet kunnen lezen, maakt Patricia tekeningen. Nieuwelingen krijgen breiles. De vrouwen krijgen betaald per afgewerkt product, aan ieder product komt een kaartje met de naam van de maakster te hangen en daarmee is ieder product uniek. Ik was verrast om zo’n klein project met grote ideeën met eigen ogen te zien, lees de reportage in dit nummer.

Door Carola Siksma