Kinderveiligheid in en om het huis

Het Wilhelmina Kinderziekenhuis en de Task Force Kinderveiligheid organiseerden voor de tweede keer het Nationale Congres Kinderveiligheid met als thema: Kinderveiligheid en preventie van letsels bij kinderen in en om het huis. Voorkom: vallen, verstikken, verbranden, vergiftigen en verdrinken.

De Task Force werkt nauw samen met het Erasmus MC Rotterdam en VeiligheidNL. Eerst wat cijfers van VeiligheidNL: in Nederland worden ieder jaar, door privé-, sport-, arbeid- of verkeersongevallen 250.000 kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar behandeld op een Spoedeisende hulpafdeling (SEH) van een ziekenhuis. Dit zijn bijna 700 kinderen per dag. In het ziekenhuis moeten 29.000 kinderen opgenomen worden. Jaarlijks overlijden daarvan 79 kinderen.
Het aantal medisch behandelde letsels bij kinderen van nul tot vier jaar in en om het huis bedraagt 94.000 per jaar. Van hen moeten er 9.000 in het ziekenhuis behandeld worden, 36 kinderen overlijden als gevolg van het ongeval. Vallen is een belangrijke oorzaak voor letsels: 26.000 SEH behandelingen en 4.400 ziekenhuisopnamen. Iedere dag worden 70 kinderen op de SEH behandeld. Vergiftigingen zijn de tweede oorzaak voor ziekenhuisopname: 1.200 kinderen worden jaarlijks opgenomen, voor brandwonden worden jaarlijks 1.100 kinderen van nul tot vier jaar behandeld. In 2012 constateerde de European Child Safety Alliance dat preventie van verdrinking, verstikking en verbranding in Nederland te wensen overlaat. Niet alleen veroorzaken deze ongevallen verdriet en leed, maar ook enorme kosten: 240.000.000 euro per jaar.

Aantal ongevallen neemt toe

Het congres wordt geopend door Albert Bos, voorzitter Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en hoogleraar. Daarna start William Kramer, kinderchirurg en traumachirurg UMC Utrecht met een filmpje van Tears in Heaven van Eric Clapton. Deze zanger verloor zijn vierjarige zoon door een valpartij uit het raam. Bij kinderen tot 18 jaar zijn niet ziektes maar ongevallen doodsoorzaak nummer één. Hij meldt dat het aantal dodelijke ongevallen wel is afgenomen maar dat het aantal ongevallen een stijgende lijn vertoont. Kinderen zitten altijd op het vinkentouw, gaan over grenzen heen en nemen risico’s, dat hoort bij kinderen, meldt Kramer. Van 0-2 jaar leren kinderen bewegen, tussen 3-4 jaar coördineren, tussen 5-9 jaar leren ze functioneren, tussen 10-14 jaar doen en tussen 15-18 jaar leren ze ervaren.

Moederliefde staat centraal, maar dan is het vreemd dat 20% van alle ouders hun kind wel eens alleen op de commode laat liggen en 50% van de ouders hun baby in een stoeltje niet op de grond, maar op een verhoging plaatst. Kinderen vallen altijd op hun hoofd met fracturen, grote bloeduitstortingen en indeukingen zoals dat bij een pingpongballetje gebeurt, tot gevolg. Uit onderzoek blijkt dat 22% van alle kinderen onder de zes maanden wel eens gevallen is.

Oorzaak nummer één bij verbrandingen zijn hete vloeistoffen zoals heet water en thee. Dat moeten we echt zien te voorkomen, meldt Kramer. Met de aanschaf van een simpel fornuisrekje kun je al veel leed besparen.
Bij vergiftigingen gaat het vaak om het innemen van schoonmaakmiddelen die in voor kinderen aantrekkelijk gekleurde verpakkingen zitten. Gevolgd door het innemen van medicijnen. Ouders moeten ook goed naar hun trappen kijken, of ze open zijn en hoe steil ze zijn. Drie van de vijf ouders heeft geen raamsloten. Door vallen en opstaan worden kinderen groot, maar niet op deze manier, vindt Kramer. Doordat kinderen zo veel binnen zitten, weten ze ook niet hoe ze moeten vallen. Hij juicht daarom de valtrainingen voor kinderen op basisscholen van harte toe evenals het mogelijk verplicht stellen van helmen bij fietsen en schaatsen.

20% van de ouders laat hun kind wel eens alleen op de commode
50% zet het kind in een stoeltje op een verhoging
22% van de kinderen onder de zes maanden is wel eens gevallen
60% van de ouders heeft geen raamsloten

Van ongevallen naar preventie

Marco Brugmans is directeur VeiligheidNL, het nationale expertisecentrum voor veiligheid en gedrag. Het aantal dodelijke ongevallen mag in vijf jaar gehalveerd zijn, maar het aantal ongevallen is gestegen. Tot tienjarige leeftijd gaat het vooral om privéongevallen in en om het huis, boven de tien jaar gaat het vooral om verkeersongevallen. Vooral in het eerste en tweede levensjaar vinden veel privéongevallen plaats. Rond het derde en vierde jaar gaat het meestal om ongevallen waarbij voeten tussen de spaken van de fiets komen, meldt Brugmans.
Waardoor worden ongevallen nu veroorzaakt? Op nummer een staat pech, onvoorzichtigheid, weinig ervaring en onoplettendheid. Daarna gevolgd door het gebruik van producten die niet geschikt zijn voor een bepaalde levensfase. Lichamelijk onvermogen en oorzaken door de omgeving staan op de laatste plaats. Gedrag blijkt dus de belangrijkste oorzaak te zijn waarop kan worden aangestuurd. Over het algemeen kan gezegd worden dat ouders de motorische vaardigheden van hun kinderen onderschatten en de cognitieve vaardigheden overschatten.

Bij het op maat maken van de voorlichting is het belangrijk om rekening te houden met het volgende:
– Tussen de 6-11 maanden is veiligheid belangrijk, maar ouders zijn meer bezig met een onderwerp zoals voeding.
– Bij een eerste kind zijn ouders laat met installeren van traphekjes en opbergen van schoonmaakmiddelen.
– Bij meer kinderen wordt een baby vaker alleen in bad gelaten.
– Hoogopgeleide ouders vertonen vaker risicovol gedrag.

Een positieve boodschap werkt beter dan een negatieve, daarom is er een nieuwe folderreeks beschikbaar met nog positievere insteek en die beter aansluit op het zoekmoment, meldt Brugmans. Onderwerpen zijn: fijne babyspullen, veilig achterop, vrolijk op stap, vrolijk verkennen, goede start en slaap zacht. Ook is er een toolkit voor professionals beschikbaar. Verder heeft VeiligheidNL nieuwsbrieven, de app Veilig groot worden en de gifwijzer en zien ze ouders steeds meer als ambassadeur: zij zijn belangrijk om andere ouders te informeren over kinderveiligheid.
Opvallend is de opzienbarende stijging van het aantal sportblessures, vooral veroorzaakt door de minder vaardige motoriek van kinderen. Daarom zijn er lespakketten valtrainingen voor in de gymles op basisscholen beschikbaar. Op speciale ‘modderdagen’ leren kinderen niet alleen in de modder te knoeien maar leren ze ook vallen.

Dit is maar een gedeelte van het hele thema artikel dat is verschenen in het septembernummer van BabyWereld 2014.
Foto: Safety First.




Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *