De manier waarop de traphekjes door de Consumentenbond zijn getest doet veel stof opwaaien in de babymarkt. ‘Alsof ze met een sloophamer te werk zijn gegaan, zo zien de foto’s van de hekjes eruit’, meldt Vincent Vanderjonckheijd, Head of Product van Childhome. Childhome is één van de fabrikanten waarvan traphekjes niet goed uit de test kwamen. Ook Jan Pieter Vos, voorheen voorzitter van de normcommissie Kinderartikelen NEN en mede eigenaar van Safety Things en traphekjes.nl met traphekjes van BabyDan, is uitermate kritisch.

Traphekjestest buiten alle proporties

Volgens Vanderjonckheijd is er buitenproportioneel getest en voldoen de traphekjes gewoon aan de huidige veiligheidsnorm EN1930:2011. De Consumentenbond heeft gebruikgemaakt van een impacttest met 25 kg, maar de norm schrijft 10 kg voor. Childhome vindt het onbegrijpelijk dat er niet getest is volgens de huidige norm. Hij stelt: bij auto’s wordt toch ook geen crashtest uitgevoerd met 160 km per uur in plaats van 64 km per uur? Het gaat hier om 250% van de genormeerde test. Daarbij: veiligheidshekjes mogen maar gebruikt worden voor kinderen tot 24 maanden, 25 kg is het lichaamsgewicht van een 7-jarig kind!’

Contact met officiële instanties

Naar aanleiding van de gepubliceerde resultaten heeft Childhome contact opgenomen met Sarah Jacques van de Belgische Federale Overheid Economie die vervolgens contact heeft opgenomen met Aad in ‘t Veld van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Hun reacties luiden:

‘Ik begrijp niet waarom ze zo ver van de norm EN 1930:2011 zijn geweest. Ik begrijp dit nog minder omdat de referentie van deze norm wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de EG. Deze norm geeft daarom het vermoeden van veiligheid (wat betreft de risico’s die door deze norm gedekt zijn). Zie een uittreksel van de GPSD 2001/95/EC (die ook in Nederland geldig is):
Een product wordt verondersteld veilig te zijn, wat de risico’s en risicocategorieën betreft die zijn geregeld in de betrokken nationale normen, wanneer het voldoet aan de niet-bindende nationale normen tot omzetting van Europese normen waarvan de referenties door de Commissie overeenkomstig artikel 4 in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen zijn bekendgemaakt.’

Reactie van de Consumentenbond aan Childhome

‘Wij testen regelmatig producten boven de norm. Bij de impacttest met 25 kg is een situatie denkbaar dat er 2 kinderen tegenaan botsen. Zoals u op de site kunt lezen worden hekjes die op dit onderdeel falen niet als onvoldoende veilig beschouwd, maar vinden we hekjes die dit onderdeel passeren wel veiliger.’

Childhome vindt deze reactie onbegrijpelijk en reageert als volgt: ‘Als testorganisaties zoals de Consumentenbond oordelen dat de huidige veiligheidsnorm EN1930:2011 niet voldoet aan de reële veiligheidsrisico’s, dan moeten ze zich aansluiten bij de Nederlandse veiligheidscommissie rond baby- en kinderartikelen om hier invloed uit te oefenen.’

Ondertussen is het ontwerp van de nieuwe EN1930:2019 afgerond en wacht deze norm op goedkeuring door de Europese veiligheidscommissies alvorens deze wordt gepubliceerd eind 2019. ‘Een leger aan veiligheidsexperts uit heel Europa heeft de impacttest ongewijzigd overgenomen uit de vorige veiligheidsnorm, waaruit blijkt dat vermoeden van onveiligheid uitermate onterecht is. Ik kan nog wel andere situaties bedenken waarbij de impact op een hekje groter is dan de 10 kg in de test, maar vergeet niet dat elke ouder nog steeds de verantwoordelijkheid over zijn kind heeft; vandaar ook de waarschuwing: Laat uw kind nooit zonder toezicht’ aldus Vanderjonckheijd.

Reactie van Jan Pieter Vos, voorheen voorzitter van de normcommissie Kinderartikelen NEN

Ook ontving BabyWereld een kritische reactie van Jan Pieter Vos, voorheen voorzitter van de normcommissie Kinderartikelen bij de NEN en mede-eigenaar van Safetythings en de site traphekjes.nl met hekjes van BabyDan. Hij meldt:
‘Normaal reageer ik niet meer op testen van de Consumentenbond. Maar met het noemen van een zwarte lijst gaan ze wel erg ver en vragen ze zo om een reactie. Je zou denken dat hekjes op de ‘zwarte lijst’ levensgevaarlijk zijn met een reeks van ongevallen. Maar deze zwarte lijst is samengesteld uit oude en ‘geleende’ testresultaten waar geen werkelijke ongevallen in staan. Ze grijpen daarbij terug op diverse eerdere onderzoeken. Vreemd genoeg staat het omstreden testresultaat van de Consumentenbond met IKEA traphekjes niet op de lijst. De test zelf is volgens mij gedeeltelijk overgenomen van hun Engelse collega’s. Dat kun je ook zien aan de geteste hekjes die in Engeland wel voorkomen, maar in Nederland moeilijker verkrijgbaar zijn. Daar heb je als Nederlandse consument niet zo veel aan.’

Botstest opvoeren naar 25 kg?

‘Waar iedereen over valt is het opschroeven van de botstest naar 25 kg. In alle jaren dat wij traphekjes verkopen is slechts eenmaal een probleem geconstateerd. Een traphekje ging kapot omdat er geen kind, maar een hond tegenaan was gekomen die 52 kg woog! Deze klant heeft een nieuw hekje gekregen en het advies om de hond op dieet te zetten.
De Consumentenbond wil zich nu hard gaan maken voor het opvoeren van de bots-test naar 25 kg voor alle traphekjes. Ofwel naar een leeftijd van een kind van ongeveer 7 jaar. Dat is prima, maar dan dient de rest van het hekje ook aangepast te worden en niet alleen de onderdelen voor de botstest. Denk maar aan de hoogte, het frame en het handvat. Dat heeft ook consequenties voor de prijsstelling. Ik ben van oordeel dat we ons een aantal vragen moeten stellen:

1. Is dit voor deze doelgroep voor kinderen van 24 maanden werkelijk een risico?
2. Wat is de meerwaarde om nu te gaan testen op 25 kg (7jaar)?
3. Ook al is dit in de laatste jaren NOOIT voorgekomen, waarom dan een zogenaamd risico creëren?
4. Heeft de Consumentbond echt bewijzen van ongevallen die door zwaardere constructies voorkomen hadden worden? En waarom hebben wij, fabrikanten en distributeurs in de babymarkt daar dan nog nooit van gehoord? Is het niet zo dat verkeerde montage het grootste risico is?’

Reviews in plaats van testen

Vos: ‘Ik denk dat de productreviews van websites een instituut als de Consumentenbond in de toekomst overbodig gaan maken. Wij als fabrikanten en distributeurs lezen de reviews nauwkeurig, en we leren daarvan om een product of gebruiksaanwijzing nog duidelijker te maken. Om een voorbeeld te noemen: Kijk maar eens op Bol.com, daar staan 148 echte reviews over de BabyDan Premier (wit met 2 spijlen) van ouders die het hekje gemonteerd en gekocht hebben.  Met zo’n enorm aantal positieve en negatieve reviews weet je exact wat de voor- en nadelen van een dergelijk product zijn. En dan is het negatieve commentaar van de Consumentenbond op dit product wel heel vreemd’ aldus Jan Pieter Vos.

Reactie van de Consumentenbond

BabyWereld heeft de Consumentenbond gevraagd te reageren op deze bevindingen. Het antwoord van Noëlle van der Weel en Else Meijer luidt als volgt:

‘De Consumentenbond stelt bij alle babyproducttests de veiligheid centraal. Bij producten waarvoor een veiligheidsnorm is gemaakt, gebruiken we de norm als basis om de veiligheid van het product te kunnen beoordelen. We gebruiken daarbij de insteek van iedere veiligheidsnorm: dat een gecertificeerd product dat gebruikt wordt volgens de handleiding in alle omstandigheden veilig is. Om het wat concreter te maken: als een traphekje met plakstrips voor de bevestiging wordt geleverd en er in de handleiding niet uitdrukkelijk staat dat je óók schroeven moet gebruiken, testen we hoe stevig het hekje is als er alleen plakstrips worden gebruikt. Dat is precies volgens de norm, die voorschrijft te testen in ‘the most onerous position’.
Bij alle traphekjes die van ons het predicaat ‘Afrader’ krijgen en waar wij uitgebreid over publiceren, heeft onze test aangetoond dat als het volgens de handleiding is geïnstalleerd, een baby of peuter in staat is het te openen, er doorheen te breken, of zich er onderdoor, overheen of doorheen te wurmen. Al deze traphekjes waren voorzien van een certificaat van een geslaagde veiligheidstest. De Consumentenbondtest toont daarmee aan dat slagen voor de Veiligheidsnormtests geen garantie geeft op een veilig traphekje.
Dat is de reden waarom wij de tests uit de Veiligheidsnorm zeer streng (‘most onerous’) toepassen. Tegelijkertijd vullen we de normtests aan met extra tests, zoals de 25-kg botstest. Met deze extra tests kunnen we vaststellen of er hekjes zijn die nóg veiliger en beter zijn dan wat de norm eist. De traphekjes die deze extra stappen zetten om de veiligheid van baby’s en peuters te garanderen en daar ook in slagen, krijgen daarmee een extra goed oordeel. We hebben nog nooit een traphekje afgewaardeerd omdat ze niet slagen voor zo’n extra (zware) test, ze krijgen dan alleen niet de extra hoge waardering van de hekjes die dat wel doen.
Het zeer strikt toepassen van de Veiligheidsnormtests en deze aanvullen met extra tests om zeer goede/veilige producten te kunnen onderscheiden van de producten die ‘op norm’ zijn (wat ze eigenlijk altijd zouden moeten zijn), past de Consumentenbond toe bij alle tests van baby- en peuterproducten waarvoor een veiligheidsnorm geldt. Wat een fabrikant vindt van deze testmethode, is voor de Consumentenbond niet van belang. Dat geldt ook voor ons beleid om over onveilige producten uitgebreid en zorgvuldig te publiceren en waarschuwen, wat wij als niets minder dan onze morele plicht beschouwen.’