Er is vorige week onrust ontstaan over speelzand dat mogelijk asbest bevat, dat meldde het AD. Demissionair staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) wil de verkoop voorlopig niet stilleggen en wacht eerst de resultaten af van onderzoek door de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit). In België wil minister Beenders de producten juist uit de winkels halen. Totdat er duidelijkheid is, zitten veel ouders met vragen. Bij nos.nl hebben ze de belangrijkste vier op een rij gezet:
1. Om wat voor speelzand gaat het?
Het gaat om verschillende soorten speel- en knutselzand, legt asbestexpert David de Vreede uit. Denk aan zand in zandtafeltjes waarin kinderen kunnen tekenen of schrijven en aan kleurpennen die van zand zijn gemaakt. Over zogenoemd kinetisch of plakzand doen ook verhalen de ronde, maar dat type is nog niet onderzocht. Dat betekent niet automatisch dat het veilig is, maar ook niet dat het per se problemen geeft.
2. Mijn kind (2–4 jaar) heeft met speelzand gespeeld. Moet ik me zorgen maken?
Volgens toxicoloog Martin van den Berg (emeritus hoogleraar aan de Universiteit Utrecht) is voorzichtigheid altijd verstandig bij asbest. Asbestvezels worden namelijk niet afgebroken in het lichaam. Tegelijkertijd benadrukt hij dat vooral mensen die jarenlang en beroepsmatig zijn blootgesteld, gezondheidsproblemen krijgen. Heeft je kind maar af en toe met speelzand gespeeld? Dan is er volgens hem geen reden tot paniek.
3. Ik heb speelzand in huis. Wat kan ik het beste doen?
Wil je het speelzand uit voorzorg opruimen, doe dat dan zo veilig mogelijk:
- Stop het zand in twee stevige zakken, plak ze goed dicht en maak ze luchtdicht.
- Vul de zakken buiten, met handschoenen aan en bij voorkeur een goed mondkapje.
- Maak het zand eerst nat, zodat er geen stof kan opwaaien.
- Gebruik geen stofzuiger om restjes op te ruimen; daarmee kunnen vezels juist verspreid worden.
Neem daarna contact op met je gemeente of afvalinzamelaar om te vragen waar je het veilig kunt inleveren. Heeft het zand zich door het huis verspreid (bijvoorbeeld na een kinderfeestje)? Dan is het verstandig om deskundig advies in te winnen.
4. Hoe kan asbest in speelzand terechtkomen?
Het lijkt er niet op dat asbest bewust is toegevoegd. Bij sommige onderzochte producten werd wel asbest gevonden en bij andere niet. Dat wijst erop dat het gesteente waaruit het zand is gemaakt, van nature asbest kan bevatten. Experts adviseren fabrikanten daarom om te kiezen voor plantaardige alternatieven, zoals speelzand op basis van maïszetmeel.
Goed om te weten: het onderzoek van de NVWA loopt nog. Als dit onderzoek is afgerond melden we dit op baby-wereld.nl.
Bron: nos.nl – beeld: iStock.com/Olga Smolina
Meer veiligheidswaarschuwingen
