Extreme hitte tijdens de zwangerschap kan invloed hebben op de verhouding tussen jongens en meisjes bij de geboorte. Dat blijkt uit onderzoek naar meer dan vijf miljoen geboortes in 33 landen in Sub-Sahara-Afrika en India. Vooral tijdens het eerste trimester lijkt blootstelling aan hitte samen te hangen met een lager aantal jongens bij de geboorte.
Normaal gesproken worden er wereldwijd iets meer meisjes dan jongens geboren. Gemiddeld gaat het om ongeveer 105 meisjes tegenover 100 jongens. Lange tijd werd aangenomen dat deze verhouding vooral biologisch bepaald is, maar onderzoekers zien steeds vaker dat ook omgevingsfactoren een rol spelen.
Hittestress vergroot kans op miskraam
Volgens de onderzoekers kan extreme warmte leiden tot hittestress bij zwangere vrouwen. Het lichaam moet harder werken om de temperatuur te reguleren, wat kan leiden tot uitdroging, verstoring van de hormoonbalans en een verminderde doorbloeding van de placenta. Hierdoor neemt het risico op een miskraam toe.
Opvallend is dat vooral mannelijke embryo’s gevoelig lijken voor deze omstandigheden. Daardoor worden na periodes van extreme hitte relatief minder jongens geboren. Het effect werd vooral gezien bij vrouwen op het platteland, waar minder toegang is tot gezondheidszorg en bescherming tegen hitte.
Sociale factoren in India
Ook in India zien onderzoekers een verband tussen hittegolven en de verhouding tussen jongens en meisjes bij de geboorte. Daar spelen naast biologische factoren ook sociale omstandigheden een rol.
In delen van India bestaat traditioneel een sterke voorkeur voor zonen. Door toegang tot echo’s en zwangerschapsafbreking kiezen sommige gezinnen ervoor om een zwangerschap te beëindigen wanneer het om een meisje gaat. Hierdoor raken geboorteverhoudingen verstoord: in sommige regio’s worden tot 116 jongens per 100 meisjes geboren.
Tijdens periodes van extreme hitte lijkt dat effect tijdelijk af te nemen. Mogelijk komt dit doordat gezondheidszorgsystemen onder druk staan, waardoor echo’s en abortussen minder toegankelijk zijn.
Klimaatverandering en demografie
De onderzoekers concluderen dat toenemende hittegolven als gevolg van klimaatverandering onverwachte gevolgen kunnen hebben, ook voor demografische ontwikkelingen. Extreme temperaturen beïnvloeden niet alleen de gezondheid van zwangere vrouwen, maar mogelijk ook de verhouding tussen jongens en meisjes bij de geboorte.
Bron: eoswetenschap.eu – Beeld: iStock.com/Serrnovik
Meer nieuwsberichten
