Nederlandse vrouwen zijn nog nooit zo oud geweest bij de geboorte van hun eerste kind. Inmiddels ligt de gemiddelde leeftijd op 30,4 jaar. Fertiliteitsartsen maken zich zorgen over deze ontwikkeling en roepen jonge mensen op: ‘Wacht niet te lang als je een kinderwens hebt.’
Waar vrouwen vijftig jaar geleden gemiddeld op hun 24e moeder werden, schuift dat moment steeds verder op. Sinds 2018 ligt de gemiddelde leeftijd boven de 30 en in 2024 is daar weer een kleine stijging bijgekomen. Nederland loopt hiermee voor op veel andere Europese landen. Fertiliteitsarts Odine Aandewiel wil deze trend ombuigen. Samen met arts voortplantingsgeneeskunde Merel van den Berg zet ze zich via Stichting Vruchtbaarheid in om bewustwording te creëren. ‘Veel mensen realiseren zich niet dat de vruchtbaarheid na je 30e al merkbaar afneemt. De beste periode om een kind te krijgen is tussen je 20e en 30e levensjaar.’
Feiten om bij stil te staan
Wie een kinderwens heeft en zich verdiept in de cijfers, schrikt misschien. Op je 37e is al 90% van je eicellen verdwenen. En op je 40e is de kans om zwanger te worden nog maar 5%. Eén op de zes stellen lukt het niet om binnen een jaar zwanger te raken. Volgens Aandewiel is dat niet alleen het gevolg van persoonlijke keuzes, maar ook van maatschappelijke ontwikkelingen. ‘Een moeilijke woningmarkt, onzeker werk – het maakt het lastig om aan kinderen te beginnen. Toch overschatten veel mensen de kansen op een natuurlijke zwangerschap én het succes van vruchtbaarheidsbehandelingen.’ Ze benadrukt: ‘Zwanger worden is geen kwestie van plannen zoals je een carrière uitstippelt. Er komt altijd een stukje natuur en geluk bij kijken.’
Vruchtbaarheid krijg je niet op school
Van den Berg wijst erop dat jongeren op school wel leren over anticonceptie, maar nauwelijks iets horen over de invloed van leeftijd op vruchtbaarheid. ‘Dat is kennis die iedereen met een kinderwens zou moeten hebben. Je moet weten dat je vruchtbaarheid snel afneemt naarmate je ouder wordt.’ Daarom pleiten zij en Aandewiel voor meer voorlichting – niet alleen op jonge leeftijd, maar ook later in het leven. ‘De overheid moet hierin mee. Dit gaat ons allemaal aan, als samenleving. Ouders, scholen en artsen: we moeten allemaal ons steentje bijdragen.’
Bewustwording zonder angst
Artsen willen geen paniek zaaien, maar wel realisme bieden. ‘Leef je leven zoals je wilt, maar wél met de juiste informatie’, zegt Aandewiel. ‘Wil je nog reizen? Doe dat vooral. Maar weet dat het over een paar jaar moeilijker kan zijn om zwanger te raken. Een onvervulde kinderwens kan je je hele leven bijblijven. Als we dat bij iemand kunnen voorkomen, is dat pure winst.’
Eitjes invriezen? Informeer je goed
Wat veel mensen niet weten, is dat het vooral om de leeftijd van de eicel draait – niet per se van de vrouw zelf. Eitjes die je op je 30e laat invriezen, zijn tien jaar later nog net zo ‘jong’. Maar: het is kostbaar. Zo’n behandeling kost rond de €4.000 en meestal zijn er meerdere nodig. De kosten worden niet vergoed door de verzekering.
Vruchtbaarheid van mannen ook belangrijk
Ook mannen krijgen te maken met afnemende vruchtbaarheid, al gaat dat langzamer. Oudere mannen hebben vaker minder goed zaad en er is een hogere kans op een miskraam. Van den Berg: ‘De zaadkwaliteit is de afgelopen jaren achteruitgegaan, waarschijnlijk door leefstijl: roken, alcohol en overgewicht. Dus ook mannen moeten zich bewust zijn van hun vruchtbaarheid.’
Niet alleen het eerste kind telt
Tot slot benadrukken de artsen dat het niet alleen om het eerste kind gaat. ‘Ook voor een tweede of derde kind speelt leeftijd een grote rol. Na een eerste zwangerschap is het geen garantie dat het daarna vanzelf weer lukt. We zien regelmatig stellen bij wie een volgend kind uitblijft – ook dan is leeftijd vaak de bepalende factor.’
Bron: bndestem.nl – Beeld: iStock.com/yahobchuk
Meer laatste nieuwsberichten
