In de afgelopen 3 jaar is 42% van de jonge vrouwen gestopt met anticonceptie, vooral vanwege negatieve ervaringen. Veel vrouwen willen geen hormonen meer en geven de voorkeur aan hun natuurlijke cyclus. Slechts een klein deel stopte vanwege een zwangerschapswens (11%) of omdat anticonceptie niet meer nodig was na een relatiebreuk (4%). Dat blijkt uit een onderzoek van 3Vraagt, het jongerenpanel van EenVandaag, onder ruim 3.500 vrouwen tussen de 16 en 34 jaar.
Ervaringen met bijwerkingen
Veel vrouwen in het onderzoek melden vervelende bijwerkingen van hormonale anticonceptie, zoals de pil of een spiraal. ‘Ik had veel last van bijwerkingen bij de pil en stapte over op een hormoonspiraal, maar ook dat beviel niet’, vertelt een deelnemer. ‘Na maanden van bloedingen heb ik die laten verwijderen. Nu gebruik ik niets meer.’
Anderen ervaren lichamelijke of emotionele veranderingen die ze niet direct konden verklaren. ‘Ik hield vocht vast en voelde me emotioneel afgevlakt’, zegt een andere deelnemer. ‘Na verschillende onderzoeken zonder duidelijke oorzaak, besloot ik zelf te stoppen met de pil. Mijn klachten verdwenen volledig.’
Effecten van synthetische hormonen
Gynaecoloog Anne Timmermans (Amsterdam UMC) bevestigt dat hormonale anticonceptie invloed kan hebben op het mentale en fysieke welzijn. ‘Uit onderzoek blijkt dat synthetische hormonen effect kunnen hebben op emoties en stemming, maar wie welke effecten ervaart, is lastig te voorspellen.’ Sommige vrouwen voelen zich minder blij of ervaren meer angst, terwijl anderen juist baat hebben bij de stabiliteit die hormonen bieden.
Voordelen van hormonale anticonceptie
Hoewel hormonale anticonceptie bij sommige vrouwen negatieve effecten heeft, ervaren anderen juist voordelen. ‘Vrouwen met PMS of PMDD kunnen veel baat hebben bij de hormonen in anticonceptie’, legt Timmermans uit. PMS veroorzaakt lichamelijke en emotionele klachten voorafgaand aan de menstruatie, terwijl PMDD een ernstigere stemmingsstoornis is die door hormonale schommelingen wordt getriggerd. Voor deze groep kan anticonceptie juist klachten verminderen.
Terug naar de natuurlijke cyclus
Veel vrouwen kiezen ervoor om te stoppen met anticonceptie om hun natuurlijke cyclus beter te begrijpen. ‘Ik gebruikte al 12 jaar de pil en wist niet hoe mijn lichaam zonder zou reageren’, vertelt een deelnemer. ‘Nu ik ermee gestopt ben, merk ik dat mijn menstruatieklachten als tiener verdwenen zijn.’
Geen perfecte oplossing
De meeste vrouwen in het onderzoek zijn tevreden met hun huidige anticonceptiemethode, of dat nu een condoom, hormonale anticonceptie of een natuurlijke methode is. Toch geven veel deelnemers aan dat geen enkele optie ideaal is: condooms vormen een ‘drempel’ bij seks, hormonale methoden hebben bijwerkingen en het plaatsen van een spiraal kan pijnlijk zijn.
Kritischer kijken naar anticonceptie
Volgens gynaecoloog Timmermans is het goed dat vrouwen bewuster omgaan met anticonceptie. ‘De pil werd altijd gezien als een symbool van seksuele vrijheid, maar de mogelijke nadelen werden lang niet altijd erkend. Gelukkig komt er nu meer aandacht voor vrouw-specifieke gezondheidsklachten, al is er nog veel onderzoek nodig.’
Onderzoeksmethode
Het onderzoek werd uitgevoerd van 30 januari tot 13 februari 2025 onder 3.585 vrouwen tussen de 16 en 34 jaar. De resultaten zijn representatief voor leeftijd, opleiding, burgerlijke staat, geografische spreiding en politieke voorkeur op basis van de Tweede Kamerverkiezingen van 2023.
Bron: ANP – Beeld: iStock.com/doomu
Lees meer over natuurlijke anticonceptie en hoe je voor jezelf tot de beste keuze komt
