Een opvallend idee uit het Verenigd Koninkrijk lijkt ook in Nederland kansrijk: zwangere vrouwen die stoppen met roken belonen met cadeaubonnen. Onderzoekers zien dat deze aanpak vrouwen helpt om rookvrij te blijven – en dat is goed nieuws voor moeder én baby.
In Nederland roken naar schatting zo’n 10.000 vrouwen tijdens hun zwangerschap. Daardoor worden elke dag ongeveer 28 baby’s in de buik blootgesteld aan schadelijke stoffen uit tabaksrook. Dat kan gevolgen hebben voor de gezondheid, zowel bij de geboorte als later in het leven.
Stoppen met roken mét beloning
Bij de nieuwe aanpak krijgen zwangere vrouwen begeleiding om te stoppen met roken. Blijven zij een bepaalde periode rookvrij – bijvoorbeeld een week of een maand – dan ontvangen ze een cadeaubon. Met een eenvoudige ademtest wordt gecontroleerd of iemand inderdaad niet heeft gerookt. Er komen geen medicijnen of medische ingrepen aan te pas.
Volgens onderzoekers van het Erasmus MC en het Trimbos-instituut werkt deze aanpak juist op de moeilijkste momenten. “Veel vrouwen willen graag stoppen, maar nicotine geeft een direct beloningsgevoel,” zegt onderzoeker Linda van der Spek. “Door daar meteen iets positiefs tegenover te zetten, zoals een cadeaubon, wordt het makkelijker om vol te houden.”
Meer kans op succes
Uit Britse studies blijkt dat zwangere vrouwen die coaching combineren met beloningen twee tot drie keer vaker succesvol stoppen met roken dan vrouwen die alleen begeleiding krijgen. Ook blijven zij op de lange termijn vaker rookvrij. Dat stoppen belangrijk is, staat vast. Roken tijdens de zwangerschap vergroot onder andere de kans op vroeggeboorte, een laag geboortegewicht en zuurstoftekort bij de baby. Later hebben kinderen vaker last van bijvoorbeeld astma. Daarnaast blijkt dat kinderen van moeders die rookten tijdens de zwangerschap zelf gevoeliger kunnen zijn voor verslavingen.
Nederlandse pilot gestart
In Nederland loopt inmiddels een pilot met tweehonderd zwangere vrouwen en hun partners. Zij krijgen begeleiding bij het stoppen met roken, eventueel aangevuld met cadeaubonnen. Onderzoekers bekijken of deze methode hier net zo goed werkt als in het Verenigd Koninkrijk en of dit ook kan leiden tot lagere zorgkosten.
Als de resultaten positief zijn, willen artsen en onderzoekers in gesprek met zorgverzekeraars en instanties zoals het Zorginstituut Nederland. Het uiteindelijke doel: stoppen-met-roken-begeleiding met beloningen mogelijk vergoeden vanuit het basispakket.
Metronieuws.nl – Beeld: iStock.com/alptraum
Meer laatste nieuwsberichten
