Een gezin stichten is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. Uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel blijkt dat 17% van de jonge volwassenen bewust geen kinderen wil. Vooral de behoefte aan vrijheid, financiële onzekerheid en zorgen over de toekomst spelen daarbij een rol. Tegelijkertijd maakt een deel van de Nederlanders zich zorgen over het dalende geboortecijfer.
Vrijheid en zorgen over de toekomst
Voor het onderzoek werden 2.469 mensen tussen de 18 en 44 jaar ondervraagd. Van hen geeft 17% aan zeker geen kinderen te willen. De redenen lopen uiteen. Sommige deelnemers willen hun vrijheid behouden, terwijl anderen zich zorgen maken over de kosten van het ouderschap, de woningmarkt, klimaatverandering en internationale conflicten. ‘Waarom zou ik kinderen nemen als ik zelf nog niet eens aan een huis kan komen en al tien jaar in de wacht sta hiervoor?’, vraagt een deelnemer zich af. Ook de onzekerheid over de wereld waarin kinderen opgroeien, speelt een belangrijke rol.
Dalend geboortecijfer verdeelt Nederlanders
In Nederland worden al langere tijd relatief weinig kinderen geboren. Toch maakt ruim de helft van de ondervraagden (52%) zich geen zorgen over het dalende geboortecijfer. Zij wijzen onder meer op de wereldwijde bevolkingsgroei en de gevolgen daarvan voor het milieu. Opvallend is het verschil tussen mannen en vrouwen. Van de mannen maakt 53% zich zorgen over het dalende geboortecijfer, tegenover 31% van de vrouwen. Mannen noemen vooral de vergrijzing, economische gevolgen en maatschappelijke veranderingen als redenen voor hun bezorgdheid.
Vrouwen ervaren druk om moeder te worden
Uit het onderzoek blijkt ook dat vrouwen regelmatig maatschappelijke druk ervaren om kinderen te krijgen. Wie bewust kiest voor een leven zonder kinderen, krijgt nog vaak te maken met onbegrip. ‘Nog regelmatig hoor ik “dat komt nog wel”, terwijl ik echt zeker weet dat ik het niet wil’, vertelt een vrouwelijke deelnemer. De keuze om wel of geen kinderen te krijgen, blijft daarmee een gevoelig onderwerp. Vooral vrouwen benadrukken dat het moederschap een persoonlijke keuze moet zijn.
Gratis kinderopvang kan verschil maken
Hoewel een deel van de jonge volwassenen geen kinderwens heeft, zijn er ook mensen die door praktische of financiële omstandigheden twijfelen over het krijgen van kinderen. Betere voorzieningen kunnen voor hen een verschil maken. Zo geeft 51% aan meer open te staan voor kinderen als kinderopvang gratis zou zijn. Ook uitbreiding van het geboorte- en ouderschapsverlof (48%) en een gegarandeerde plek bij de kinderopvang (48%) kunnen de kinderwens positief beïnvloeden. Voor vrouwen wegen deze maatregelen vaak zwaarder dan voor mannen. Zij wijzen onder meer op de gevolgen die het moederschap kan hebben voor hun carrière en financiële zelfstandigheid.
Moet de overheid het krijgen van kinderen stimuleren?
Over de rol van de overheid zijn de meningen verdeeld. Van de ondervraagden vindt 41% het een goed idee als de overheid het krijgen van kinderen stimuleert, terwijl 39% daar negatief tegenover staat. Voorstanders pleiten vooral voor praktische ondersteuning, zoals betaalbare woningen, toegankelijke kinderopvang en betere verlofregelingen. Tegenstanders vinden dat de overheid zich niet met de kinderwens moet bemoeien. Daarmee laat het onderzoek zien dat de discussie over het dalende geboortecijfer niet alleen draait om de vraag óf mensen kinderen willen, maar ook om de omstandigheden waarin zij een gezin kunnen stichten.
Bron: EenVandaag Opiniepanel. Het onderzoek vond plaats van 30 september tot en met 20 oktober 2026 onder 2.469 deelnemers van 18 tot en met 44 jaar. • Beeld: iStock.com/Coprid
Meer laatste nieuwsberichten
