Een baby slaapt het lekkerst op een plat matrasje, steun in de vorm van een kussen is niet nodig. En dat is ook het veiligst, dat is algemeen bekend. Een tijd lang heb ik gelukkig weinig ‘slaapondersteuningsproducten’ op de markt gezien. Ligt het aan mij, of zijn er de laatste tijd weer meer kussens voor in de wieg te koop? Deze babykussens ‘voorkomen vervormde hoofdjes en/of omrollen’. Dit is wat de verkopers van deze producten graag vertellen en wat ouders graag willen geloven. Vervormde hoofdjes zijn een reëel probleem. Verkopers willen natuurlijk oplossingen bieden en ouders willen het beste voor hun kind. De vraag is echter wat de beste oplossing is voor platte en scheve hoofdjes en tegen omrollen.

Ontstaan van scheve hoofdjes

Scheve hoofdjes ontstaan vooral door twee factoren: ten eerste worden baby’s te veel in ‘stoeltjes’ gezet, bijvoorbeeld wipstoeltjes, autostoeltjes en geinige babystoeltjes voor aan tafel. Door het ‘zitten’ of in gekantelde zithouding ‘liggen’ in dergelijke producten worden de bewegingen van een baby belemmerd, waardoor de spieren zich onvoldoende ontwikkelen. Door deze houding wordt overigens ook de ontwikkeling van hersenen en zenuwstelsel gehinderd en kan ongemerkt zuurstoftekort ontstaan, wat extra redenen zijn om jonge baby’s niet onnodig in ‘stoeltjes’ te zetten.
Ten tweede worden baby’s te weinig op de buik gelegd. In buikligging trainen ze hun rug- en nekspieren door hun hoofd op te richten en te bewegen. Zijn deze spieren sterk genoeg, dan kan het kind bij het liggen zijn hoofdhouding zelf wisselen. Omdat baby’s tijdens het slapen absoluut niet meer op de buik gelegd mogen worden, zijn ouders ook bang geworden om hun kind op de buik te leggen als het wakker is. Terwijl op de buik leggen wèl mag onder toezicht en dat zelfs heel erg goed is om regelmatig eventjes te doen, om een voorkeurshouding en een plat, scheef hoofd tegen te gaan. Als een baby niet goed in staat is zijn hoofd te bewegen, zal hij niet alleen in een stoeltje maar ook plat liggend in bed lang in dezelfde houding blijven liggen, met als resultaat een plat, soms scheef, achterhoofd en een voorkeurshouding. Een vicieuze cirkel, waardoor het achterhoofd steeds schever en platter zal worden als er niets aan gedaan wordt. Kussens en andere ondersteuningen zullen daarbij niet helpen en zijn ook niet nodig tegen omrollen, maar vormen wel een risico.

Kussen voor baby is gevaarlijk

Elk kussen vormt een gevaar omdat kinderen er met hun mond en neus tegenaan kunnen komen, waardoor ze niet vrij meer kunnen ademen en in het ergste geval kunnen stikken. Bovendien kan een kussen onder het hoofd leiden tot een gebogen hoofd, waardoor de adem ook belemmerd wordt. Plat liggen zonder kussens of zijbescherming blijft het beste om wiegendood en verstikking te voorkómen, volgens de Consumentenbond, Veiligheid.nl en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Dus geen hoofdkussens met een kuiltje, geen zijkussens tegen omrollen en ook geen schuin aflopend matras. Zo’n schuine matras voor baby’s met reflux wordt afgeraden voor gezonde baby’s. Een hoofdkussen in een ‘stoeltje’ is driedubbel ongezond. Niet doen! Waarom leg ik u graag persoonlijk uit.

Onveilig via Aliexpress

De meeste babykussens worden aangeboden via Aliexpress. Geen wonder eigenlijk, want op de website van Aliexpress staan de meest onveilige en ongezonde baby producten. Babydragers waarin baby’s niet goed ondersteund worden (je zíét ze ongemakkelijk hangen), strollers zo iel dat ze zichtbaar niet door de kwaliteitskeuring zullen komen, en dus ook babykussens die de mensen onnodig worden aangepraat. Het is duidelijk dat er via Aliexpress geen enkele controle is op veiligheid en gezondheidseffecten.
Hier in Europa was dat vroeger ook, met soms hele nare gevolgen. Daarom hebben we juist normen voor kinderartikelen gemaakt! Dat helpt niet als er via internet vervolgens allerlei ‘bagger’ verkocht wordt die niet aan de normen voldoet. Misschien wordt het tijd voor een gezamenlijke campagne: Digitaal babywinkelen is een risico. Koop babyartikelen alleen in de winkel, voor gegarandeerd veilige producten met goede voorlichting. Ik hoop dat daarmee de belangstelling voor babykussens dan ook afneemt.

Door Brecht Daams, Daams Ergonomie
Meer columns lezen van Brecht

Brecht Daams