Het is een beeld dat velen van ons kennen: je kindje kruipt tegen je aan, jij slaat een geliefd prentenboek open en samen verdwalen jullie in een verhaal vol kleurrijke personages. Verhaaltjes voor het slapengaan zijn al generaties lang een van de meest dierbare rituelen in het ouderschap. Maar dit bijzondere moment lijkt steeds zeldzamer te worden.
Uit recent onderzoek van HarperCollins UK en Farshore (2024) blijkt dat nog maar 41% van de ouders met kinderen onder de 5 jaar regelmatig voorleest. In 2012 was dit nog 64%. De afname is dus aanzienlijk. Nog opvallender: minder dan de helft van de ouders met kinderen tussen de 0 en 13 jaar geeft aan dat voorlezen ‘leuk’ is.
Lezen verandert van plezier naar verplichting
De manier waarop gezinnen met lezen omgaan, verandert. Generatie Z-ouders – opgegroeid met schermen – zien lezen steeds vaker als iets leerzaams, in plaats van als ontspanning of plezier. Dat perspectief wordt ook overgedragen op hun kinderen: bijna 1 op de 3 kinderen tussen de 5 en 13 jaar ziet lezen inmiddels als iets dat ‘bij school hoort’. In 2012 was dat nog 25%; in 2024 is dit gestegen naar 29% en bij jongeren van 11 tot 13 jaar zelfs naar 35%.
Jongens lezen minder – en dat verschil ontstaat al vroeg
Het onderzoek toont aan dat de kloof tussen lezende en niet-lezende kinderen al op zeer jonge leeftijd begint, vooral bij jongens. Slechts 29% van de jongens tussen 0 en 2 jaar krijgt dagelijks een verhaaltje voorgelezen, tegenover 44% van de meisjes. Meer dan 1 op de 5 jongens (21%) wordt zelden of nooit voorgelezen. Op 13-jarige leeftijd zegt nog maar 12% van de jongens dagelijks voor zijn plezier te lezen. Volgens Alison David, directeur consumenteninzicht bij HarperCollins Children’s Books, is voorlezen van grote invloed: ‘Kinderen die dagelijks worden voorgelezen, kiezen bijna 3x zo vaak zelf voor boeken dan kinderen die dat maar 1x per week meemaken.’
De kracht van verbinding – nieuwe initiatieven bieden hoop
Toch is er hoop. In een veelbelovende pilot – Social Reading Spaces – werkten 17 schoolbibliotheken samen met HarperCollins en de School Library Association. Ze richtten leesclubs op zonder druk of verplichtingen, gericht op ontmoeting, gesprek en plezier in verhalen. De resultaten waren indrukwekkend:
- 60% van de deelnemende leerlingen tussen 12 en 13 jaar gaf na afloop aan meer plezier in lezen te hebben;
- 84% vond de ervaring waardevol;
- Op één school verbeterden jongens in de leesclub hun leesniveau met gemiddeld 1 jaar en 3 maanden – tegenover slechts 5 maanden bij hun klasgenoten.
Kleine momenten, grote impact
Veel ouders voelen zich overweldigd door de dagelijkse drukte. Toch hoeft voorlezen geen perfect of lang moment te zijn. Samen 5 minuten in een boek duiken, voor het slapengaan of tijdens een rustig moment, kan al een wereld van verschil maken. Je hoeft geen perfecte voorlezer te zijn. Je hoeft het boek niet eens uit te lezen. Wat telt is jouw stem, jouw aanwezigheid en de connectie die ontstaat door samen een verhaal te beleven.
Verhalen zijn meer dan woorden
Dit onderzoek herinnert ons eraan hoe belangrijk verhalen zijn voor kinderen – niet alleen voor hun taalontwikkeling, maar ook voor hun fantasie, emotionele groei en gevoel van verbondenheid.
Bron: corporate.harpercollins.co.uk – Beeld: iStock.com/Srdjanns74
Meer laatste nieuwsberichten
