Babydragers zijn populair. Ze hebben het imago een meer ‘natuurlijke’ manier van babyvervoer te zijn, waarbij er meer contact is tussen ouder en kind dan wanneer het kind in een kinderwagen ligt. Er zijn echter ook wat nadelen aan een babydrager.

Men zegt dat de houding in een draagzak niet goed is voor de gezondheid en ontwikkeling van heel jonge kinderen. Klopt dat? Wat is er aan wetenschappelijk onderzoek op dit gebied? De zoektocht naar ‘baby carrier’ op Google Scholar (scholar.google.com) leverde op zichzelf al interessante resultaten. De eerste driehonderd zoekresultaten zijn geen wetenschappelijke artikelen, maar patenten op babydragers, al dan niet gecombineerd met andere producten. Er zijn duidelijk meer patenten op babydragers dan dat er onderzoek naar gedaan is!

Wetenschappelijk onderzoek naar babydragers

De eerste wetenschappelijke publicatie die Google Scholar liet zien, is een onderzoek uit 1990 naar de invloed van het gebruik van een draagzak op de binding tussen moeder en kind. Volgens dit artikel is die beter als het kind regelmatig in een draagzak gedragen wordt, dan als het vervoerd wordt in een autostoeltje. Het artikel is 347 keer geciteerd, dat is veel. Maar het onderzoek is gedaan onder slechts 49 moeders met kinderen, van wie ze 23 regelmatig een draagzak lieten gebruiken. Bovendien was de optie ‘vervoeren in kinderwagenbak’ niet onderzocht. Zelfs als het verschil in binding statistisch significant is, mag je de resultaten van zo’n klein onderzoek onder één populatie niet veralgemeniseren. Er is echt meer onderzoek nodig voor je er een harde uitspraak over kan doen.

De meeste wetenschappelijke artikelen die Google Scholar daarna toonde, gaan over problemen en gevaren gerelateerd aan draagzakken. Kinderen lopen in een draagzak meer kans om te overlijden en fietsen met kind in draagzak is gevaarlijk. Vooral over de kans om te overlijden door zuurstofgebrek, ‘positional asphyxia’ (stikken vanwege een houding waarin de ademhaling belemmerd wordt) en warmtestuwing of een combinatie van deze factoren, zijn verschillende onderzoeken gepubliceerd.

Bergounioux en collega’s onderzochten bijvoorbeeld in 2015 negentien baby’s die overleden in twee typen babydragers, zie afbeelding: een strap-on-carrier en een sling. Bij beide type draagzak bleek de hoofdoorzaak van overlijden verstikking door mechanische compressie en/of het naar voren buigen van de nek, waarbij oververhitting mogelijk ook een rol speelde. Ze stellen dat babydragers tegenwoordig algemeen gebruikt worden en dat er daarom dringend behoefte is aan het voorlichten van ouders over de risico’s die ermee gemoeid zijn en de voorzorgen die genomen moeten worden.

Voorzorgsmaatregelen

Die voorzorgen zijn: neus en mond van het kind moeten te allen tijde vrij zijn en de nek mag niet zodanig gebogen zijn dat de kin op de borst gedrukt wordt. De ademhaling van het kind mag niet belemmerd worden door de drager te bedekken met een deken of de jas van de volwassene. Babydragers zoals strap-on-carriers en slings mogen niet gebruikt worden totdat de baby zijn of haar hoofd zelf rechtop kan houden. Babydragers worden dan ook afgeraden voor kinderen jonger dan vier maanden.

In aanvulling op deze richtlijnen:
– Fietsen met een kind in een draagzak is enorm gevaarlijk. Ik zie dat toch nog regelmatig, dus in ons fietsland moet hier echt aandacht aan voorlichting besteed worden.
– Kinderen in een strap-on-carrier moeten met het gezicht naar de ouder zitten. Dit zit prettiger voor het kind en is veel beter voor de heupen en de benen.

Nguyen en collega’s vonden in 2016 bij een baby na twee uur zitten in een draagzak, waarbij het kind van de ouder af keek, dat het ‘Rumpel-Leede fenomeen’ optrad. Daarbij ontstaan er na een afknelling van een ledemaat aan het deel dat het verst van het lichaam verwijderd is rode vlekjes: petechieën en ecchymosa. Deze ontstaan door het kapot gaan van de kleinste bloedvaatjes in de huid. Dit gebeurt wel vaker bij baby’s die in babydragers hebben gezeten.

Kortom, een babydrager is leuk, maar weet wat je doet. Voorlichting is erg belangrijk.

Literatuur: Bergounioux, J., et al., 2015. Sudden deaths in adult-worn baby carriers: 19 cases. Eur J Pediatr, DOI 10.1007/s00431-015-2593-6.
Nguyen, T.A. et al., 2016. Rumpel-Leede Phenomenon Associated With Tourniquet-like Forces of Baby Carriers in Otherwise Healthy Infants: Baby Carrier Purpura, JAMA Dermatology 152 (6), pp. 728-730.

Door Brecht Daams, Daams Ergonomie
Meer columns lezen van Brecht
Meer lezen over babydragers

Brecht Daams