Ik heb in de loop van de jaren geschreven over de ergonomische aspecten van alle babyproducten: van tuimelbeker tot kinderwagen. Nog nooit over de bijtring. Een onopvallend en eenvoudig product. Valt er wel iets te zeggen over de ergonomie van de bijtring?
Een bijtring is bedoeld voor baby’s om bijtneigingen op uit te leven, dacht ik. Gewoon een speeltje, maar wel speciaal geschikt om op te bijten. Een deel van de bijtring moet in de babymond passen en het materiaal moet tegen bijten kunnen en mag uiteraard niet giftig zijn. Dat is logisch en niet genoeg materiaal voor een column. Dacht ik. Dus ik ging op zoek naar een ander onderwerp. Alleen toen gebeurden er drie dingen die mijn kijk op bijtringen veranderden.
Ten eerste: losse tanden
Mijn tandarts zei tijdens een controle: ‘Je voortanden beginnen een beetje los te zitten. Dat is niet goed. Hap je wel regelmatig in een appel en bijt je weleens op een wortel? Moet je wel doen hoor.’ De tanden waren ook gevoelig voor druk, het voelde niet prettig om ergens in te bijten. Er was een verklaring voor: ik at de laatste tijd in plaats van brood en crackers (afhappen!) vaak salades en yoghurt met fruit. Alles geschild en gesneden, afhappen deed ik daarom bijna nooit meer. Zo kwam ik erachter dat je tanden los gaan zitten en zelfs kunnen uitvallen als je ze niet regelmatig goed belast. Use it or loose it geldt ook voor je tanden, zelfs als je jong bent.
Ten tweede: bijtring
Ik had geen zin om mijn eetgewoonten te veranderen, dus moest ik mijn tanden op een andere manier belasten. En wat is daarvoor beter dan een baby-bijtring, die daar speciaal voor is gemaakt? Ik kocht een bijtring en tijdens saaie autoritten en computerwerk zette ik daar mijn tanden in. Dat was zeer effectief: de gevoeligheid was al snel over en bij de volgende controle zaten mijn tanden niet meer los.
Ten derde: kaakontwikkeling
Ik vertelde dit aan orthopedisch chirurg Piet van Loon. ‘Oh’, zei hij, ‘bijtringen zijn ook speciaal bedoeld om babykaken te versterken door ze te belasten. Dit bevordert de ontwikkeling van kaken en gebit en dat is al heel lang bekend. Sinds daar geen aandacht meer voor is, stijgt het aantal kinderen met beugels.’ Daarna las ik in een artikel van Nature uit 2017 dat een dieet van zacht, bewerkt eten bij kinderen de groei van de kaken onvoldoende stimuleert. Hierdoor blijven de kaken onderontwikkeld en krijgen tanden te weinig ruimte en gaan ze scheef staan. Dit komt heel veel voor bij de moderne mens. Een bijtring is dus geen speelgoed, maar een belangrijk kaakversterkend product! Een product dat bijdraagt aan een betere ontwikkeling van de kaken en tanden langer meegaan. Dit praktische nut van de bijtring was vroeger kennelijk bekend, maar het was mij als jonge ouder nooit verteld op het consultatiebureau.
Nuttig! Ook voor ouderen
De bijtring is in mijn achting gestegen. Wat een nuttig ding! Laten we baby’s bijtringen geven en ze aanmoedigen om er lekker in te bijten. En als ze oud genoeg zijn, laat het eten dan niet altijd zacht, geprakt zijn. Ook volwassenen die geen appels afhappen of ouderen die alleen vanillevla eten, zouden hun kaken kunnen versterken en hun tanden wellicht langer kunnen behouden door dagelijks een kwartiertje op een bijtring te bijten. Toegegeven: een baby bijtring ziet er bij volwassenen best gek uit. Volwassen bijtringen, een gat in de markt voor fabrikanten? Voor nu raad ik een onopvallende houten cocktailprikker aan. Lekker op een houtje bijten! Of een pijp die je nonchalant in je mond steekt. Maar ga geen pijproken, want dan wordt de kans dat je tanden uit je mond vallen weer groter…
LITERATUUR: Humphrey, L., 2017. Evolution with teeth. Nature, 454, pp. 26-27.22 februari 2022
Brecht Daams is zelfstandig ergonomisch consultant (ergonomie.nl) en lid van de NEN-normcommissie voor kinderartikelen. Ze studeerde Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Als specialist in baby-ergonomie en ervaringsdeskundige moeder van drie kinderen schrijft ze columns over de ergonomie van baby- en kinderproducten.
