Waarom zachte, gewatteerde spullen voor baby’s geen goed idee zijn

In een van mijn vorige columns schreef ik dat een baby-verblijfplaats zoals een kinderwagenbak nooit zachte, gewatteerde randen mag hebben. Want daardoor neemt de kans op het inademen van te veel CO₂ toe en dat kan ongezond zijn. Ik kreeg laatst de vraag: ‘Is daar onderbouwing voor?’ Jazeker!

Meer dan genoeg zelfs, blijkt uit een klein literatuuronderzoek. Zoveel, dat ik me afvraag waarom er nog kussens en bedbumpers voor baby’s verkocht (mogen) worden.

Wat gebeurt er als iemand ademt?

Zuurstof (O₂) wordt opgenomen uit de ingeademde lucht en kooldioxide (CO₂) wordt afgegeven aan de lucht die wordt uitgeademd. Uitgeademde lucht bevat dus minder zuurstof en meer CO₂ dan ingeademde lucht. Als iemand zijn eigen adem telkens weer opnieuw inademt, krijgt ie steeds minder zuurstof en steeds meer CO₂binnen. Dit

heet ‘rebreathing’ en dat gebeurt als een baby met het gezicht tegen gewatteerd materiaal ligt.

Van niet-acuut tot extreem geval

In extreme gevallen kunnen zowel een tekort aan zuurstof als een teveel aan CO₂ levensbedreigend zijn. Gelukkig gebeurt dat bij baby’s bijna nooit. Maar wat vergeten wordt; lang vóórdat een kind daar aan kan overlijden, ontstaat er in beide gevallen al schade die bij baby’s niet direct opvalt.

Zelfs een CO₂-niveau dat niet acuut effect heeft, kan bij langdurige blootstelling de volgende aandoeningen veroorzaken: ontstekingen, vermindering van hogere cognitieve vaardigheden, botontkalking, nierverkalking, oxidatieve stress en slecht functionerende bloedvaten. Deze gezondheidsrisico’s kunnen al ontstaan bij (langdurige) CO₂-blootstelling vanaf 1.000 ppm, wat in een kleine ruimte al gauw gehaald wordt.

Opvallende bevindingen

Zoals bekend stijgt het CO₂-gehalte van de buitenlucht door verbranding van brandstoffen steeds sneller (280 ppm in 1800, 320 in 1960 en 430 ppm vandaag de dag). Als dit blijft stijgen, krijgt iedereen in de toekomst hierdoor gezondheidsproblemen.

Binnenshuis is het CO₂-gehalte altijd hoger en stijgt het de komende jaren nog harder door betere isolatie, waardoor er minder luchtverversing en minder ventilatie is. CO₂ is een zwaar gas, het zinkt naar de grond of bij een kinderwagenbak naar de bodem. Ventilatie met verse lucht is binnenshuis dus noodzakelijk, evenals een wieg of bedje met open zijkanten.

In kleinere kinderwagenbakken en deels afgesloten kinderwagenbakken ademen baby’s meer CO₂ in. Dit is naar mijn mening nog een reden om een kinderwagenbak lekker groot te maken. Bij een klein ademvolume wordt er relatief meer lucht ge-rebreathed dan bij een groot ademvolume. Baby’s hebben daar dus veel eerder last van dan volwassenen.

Als een baby met zijn gezicht in een kussen, knuffel of matras ligt, loopt het maximale gehalte aan CO₂ in de ingeademde lucht bij verschillende onderzoeken uiteen van 10.000 tot 60.000 ppm (0,1 tot 0,6 %). Vanaf 10.000 ppm maakt CO₂ acuut slaperig, waardoor een kind minder geneigd is om het hoofd te draaien voor frisse lucht.

Gewone matras is best

Matrassen die pretenderen om het rebreathen tegen te gaan, zorgen integendeel voor het inademen van meer CO₂[1]_. Doorlaatbaarheid van materiaal is een geen goede voorspeller voor rebreathing. Stevige, vlakke en horizontale oppervlakken zoals wiegmatrassen verkleinen verstikkingsgevaar, omdat lichte hoofdbewegingen de luchtstroom verbeteren en er minder CO₂ wordt vastgehouden. Omgekeerd brengen tests met zachte, gebogen of gewatteerde producten (kussens, schuine matrassen en bedbumpers) duidelijke verstikkingsgevaren aan het licht.

Kortom

Mijn advies zou zijn: weersta de vraag van ouders om gewatteerde producten. Uiteindelijk gaat het bij babyproducten om het comfort, de gezondheid en veiligheid van het kind. Laat de trends daardoor geleid worden, in plaats van door de ondeskundige wensen van ouders.

Kijk voor nog meer interessante columns hier.

Literatuur: 15 artikelen, waaronder:[1] Patel et al., 2001. Inspired CO₂ and O₂ in sleeping infants rebreathing from bedding- relevance for sudden infant death syndrome.
Journal of Applied Physiology, 91, pp. 2537–2545.
Carolan et al., 2000, Potential to Prevent Carbon Dioxide Rebreathing of Commercial Products Marketed to Reduce Sudden Infant Death Syndrome Risk. Pediatrics, 105 (4), pp. 774-779.