Tijdens een adempauze gluurt ze met een oogje stiekem door haar wimpers. ’Was dat het lieverd? Of wilde je nog meer vertellen?’ Vraag ik wanneer ik haar zie kijken. Ze twijfelt geen moment, sluit haar oogjes en begint weer te huilen. ‘Toe maar, vertel maar’, moedig ik haar aan terwijl mama haar stevig en rond vasthoudt, ’Je papa is hier, hij luistert. Je mama is hier, zij luistert ook en ik luister met hen mee. Vertel maar over wat zo moeilijk voor je was.’ En ze huilt, hartverscheurend in volle overgave.
Onrustig slapen en nauwelijks slapen
Net drie weken oud is ze wanneer ik via mijn collega’s van de verloskundigenpraktijk gevraagd wordt om bij dit jonge gezin langs te gaan. Emma is toenemend onrustig en slaapt nauwelijks overdag. We zitten aan de grote eettafel terwijl Emma in de box ligt. Mama vertelt over hoe onrustig Emma is, hoe weinig ze slaapt en wat ze allemaal al geprobeerd hebben. ‘Echt heel pittig na de ervaring die we gehad hebben’ vult papa aan.
Geboorte verliep niet zoals gehoopt
Verschillende omstandigheden hebben ervoor gezorgd dat de geboorte van Emma niet zo is verlopen als gehoopt. Het werd een heftige ervaring waar ouders veel verdriet van hebben. Ze vertellen me over die dag en terwijl ze dat doen zie ik achter hun in de box Emma steeds een beetje onrustiger worden en met haar handjes afwerende gebaren maken voor haar gezicht. Voorzichtig vertel ik ouders wat ik zie en vraag ik of ze Emma erbij misschien bij willen nemen. ‘Zij is ook onderdeel van jullie verhaal en het lijkt erop dat ze het moeilijk vindt om te horen.’
Heftige geboorte
Liefdevol neemt mama Emma in haar armen en samen pellen we stukje bij beetje af hoe het met Emma gaat, ze groeit goed, neemt haar voeding met smaak, heeft genoeg natte en vieze luiers en ze lijkt lichamelijk nergens last van te hebben. ‘Ja, dus eigenlijk is er niets aan de hand maar toch is er van alles aan de hand,’ concludeert papa. ‘Dat zeg je mooi en ik denk dat je gelijk hebt,’ zeg ik. ‘Ik denk dat ze iets anders probeert duidelijk te maken. Misschien is haar geboorte voor haar ook heel heftig geweest en wil ze daar graag over vertellen?’
Vroege ervaringen kunnen grote impact hebben
Verwonderd kijken de ouders me aan en vertel ik verder over hoe vroege ervaringen grote impact kunnen hebben, soms een leven lang effect op hoe de wereld ervaren wordt. We kunnen veel betekenen in het verwerken daarvan wanneer we deze ervaringen van jonge baby’s erkennen. ‘Een eerste stap kan dan zijn door te praten over wat jullie hebben meegemaakt en haar reactie daarop te ontvangen. We zijn gewend om huilen zo snel mogelijk te stoppen maar het kan voor haar een manier zijn om haar verhaal te vertellen. Blijf bij haar, laat haar niet alleen, luister en erken.’
Moeder begint nogmaals te vertellen over de geboorte van Emma en het duurt niet lang of Emma reageert door te huilen, hard en verdrietig. Samen beleven ze dit intense moment waarin naast het delen van pijn en verdriet ook een prachtige verbinding op gang komt. Twee keer checkt Emma tijdens een adempauze of ze nog door mag gaan door haar mama aan te kijken. Beide keren krijgt ze toestemming. Na ongeveer een kwartier horen we een zucht en valt Emma in een diepe ontspannen slaap. Mama kijkt me met tranen in haar ogen aan. ‘Ze valt nooit op schoot in slaap!’
Onrust in het babylijfje
Het is heel moeilijk om in slaap te vallen als je veel onrust in je lijfje hebt door ervaringen waarin je je niet veilig hebt gevoeld. Door ruimte te geven aan haar verhaal kan zij loslaten en ontspannen en daardoor weer beter slapen. Mama nestelt zich met haar dochter op de bank. ‘Neem maar lekker de tijd voor elkaar en vergeet niet dat jullie haar op deze manier een prachtige boodschap meegeven’ zeg ik wanneer ik afscheid neem. ‘Namelijk dat zij er mag zijn met alles wat bij haar hoort en dat jullie er voor haar zijn. Niets geeft meer vertrouwen dan dat!’
Mirjam Boven is verpleegkundig babyconsulent, docent babymassage en draagconsulent. Zij heeft 20 jaar als verpleegkundige op verloskamers en kraamafdeling gewerkt en is nu werkzaam bij verloskundigenpraktijk Wolkom in Drachten.
