tweeling

Ben je zwanger van een tweeling? Gefeliciteerd want dat is dubbel geluk! De kans om een tweeling te krijgen is ongeveer 1,6 procent. Het percentage tweelingen is sinds de jaren 80 gestegen. Dit komt door vruchtbaarheidsbehandelingen en de stijging van de leeftijd waarop vrouwen hun eerste kindje krijgen. Dus helemaal uniek is het krijgen van een tweeling niet!

Wanneer maak je kans op een tweeling

Ben je boven de 35 jaar, heb je al meer dan vier kinderen, heb je vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan, ben je van Afrikaanse afkomst, ben je er zelf eentje van een twee-eiige tweeling of komen er in jouw familie twee-eiige tweelingen voor, dan bestaat een grotere kans om een tweeling te krijgen. Kom je in aanmerking voor ivf-behandelingen? Hoe meer bevruchte eicellen worden teruggeplaatst, hoe groter de kans op een meerling! Daarom worden er tegenwoordig minder bevruchte eicellen teruggeplaatst dan vroeger. Ook is de kans op een zwangerschap tegenwoordig groter als er een bevruchte eicel wordt teruggeplaatst.

Is een tweeling erfelijk?

Als er in jouw familie meer twee-eiige tweelingen voorkomen, dan heb je zeker wat meer kans om ook een twee-eiige tweeling te krijgen. In sommige families komen er bij de vrouwen meer eitjes vrij bij de ovulatie. Deze eigenschap kan ook worden overgedragen door de familie van vaderskant.

Wat is een eeneiige tweeling

Ongeveer 30% van tweeling zwangerschappen zijn eeneiig, hierbij is één eicel bevrucht door één zaadcel waaruit twee embryo’s zijn ontstaan. Waarom een eicel zich splitst in twee embryo’s weten we helaas niet. Krijg je een eeneiige tweeling, dan gaat het altijd om twee jongetjes of twee meisjes die er bijna hetzelfde uitzien als ze geboren worden. Vindt de splitsing plaats na de eerste celdelingen dan hebben beide kindjes een eigen placenta en zitten ze in een eigen vruchtzak. Hier is dan sprake van een tussenschot van 4 vliezen. Maar als de splitsing na de aanleg van de placenta plaatsvindt, dat is gemiddeld 4 tot 8 dagen na de bevruchting, dan deelt jouw tweeling 1 placenta. Dan zitten ze wel in een eigen vlies maar hier zit een tweede vlies omheen. Maar er is nog een variant waarbij de kindjes 1 placenta delen en ze samen in 1 vlies zitten met daarom heen een tweede vlies. In dat geval heeft de splitsing van de eicellen nog later plaatsgevonden. Dit komt maar bij 1 procent van de eeneiige tweelingzwangerschappen voor.

Afbeelding links: twee-eiige of eeneiige tweelingen met ieder hun eigen vruchtzak en placenta
Afbeelding midden: eeneiige tweeling die dezelfde placenta delen en ieder hun eigen vruchtzak hebben
Afbeelding rechts: eeneiige tweeling die dezelfde placenta en vruchtzak delen

Wat is een twee-eiige tweeling

Bij de andere 70% gaat het om twee-eiige tweelingen. Dan zijn je baby’s ontstaan door twee vrijgekomen eicellen die door aparte zaadcellen zijn bevrucht. Deze kinderen hebben verschillende erfelijke aanleg; ze verschillen van uiterlijk en kunnen ook van geslacht verschillen. Het kan dus gaan om een zus en broer, of twee zussen of twee broertjes! Soms is het van te voren niet duidelijk of het om een een- of twee-eiige zwangerschap gaat, dit blijkt dan pas uit onderzoek van de vruchtvliezen na de bevalling.

Een tweeling of een meerling?

Het komt maar zelden voor dat er drie of meer baby’s geboren worden, meestal gaat het om een tweeling.

Wanneer is een tweeling zichtbaar op echo?

Door echografie kun je al vroeg in de zwangerschap te weten komen of het om een tweeling of meerling gaat. Het kan ook zijn dat je baarmoeder voor de duur van de zwangerschap erg groot is en er meerdere harttonen te horen zijn. Als je zwanger bent van een tweeling wordt je extra goed in de gaten gehouden omdat:

  • niet alle plaatsen in jouw baarmoeder geschikt zijn voor de innesteling, het verschil in grootte van de baby’s kan daarom soms wel een pond zijn.
  • tweelingen meestal vroeger worden geboren dan een eenling, zo rond de 36 of 37 weken.
  • het geboortegewicht lager ligt dan bij eenlingen, meestal maximaal 2500 gram.
  • het eerste kindje meestal in hoofdligging ligt, en de tweede in stuitligging of dwars.
  • het tweede kindje niet gelijk na de eerste, maar ook veel later kan worden geboren.

Daardoor wordt een tweeling zwangerschap altijd begeleid door een gynaecoloog en vindt de geboorte altijd plaats in het ziekenhuis. Daarbij wordt gestreefd naar een natuurlijke, vaginale bevalling. Een keizersnede kan pas nodig zijn als je eerste baby in een stuitligging ligt. Zijn je kinderen zonder complicaties geboren en hebben ze een goed gewicht, dan mag je vrij snel weer naar huis.

Lichamelijke klachten bij zwangerschap

Het krijgen van een tweeling of meerling vraagt veel van je lichaam. Het kan zijn dat je veel last hebt van misselijkheid, ijzergebrek een hoge bloeddruk en het ontwikkelen van diabetes. Ook betekent het een veel grotere belasting voor je rug, het regelmatig doen van oefeningen en een zwangerschapscursus kunnen daarbij helpen. Misschien krijg je het advies om regelmatig rust te nemen of eerder te stoppen met werken. Als je een tweeling verwacht kun je iets meer voedingrijke calorieën nemen: proteïnen, koolhydraten (geen geraffineerde) en vetten. Laat je regelmatig controleren en volg de adviezen goed op voor je eigen gezondheid en die van je kinderen. Meer lezen over zwanger en voeding.

Tweeling tips na de bevalling

Nu je tweeling baby’s geboren zijn is er werk aan de winkel: je moet je baby’s voeden, in bad doen, luiers verschonen en dat steeds keer twee! En dan spreken we nog niet eens over alle verstoorde nachten… Het duurt even voordat je daarin je draai gevonden hebt, dus gun je zelf even de tijd, maar met deze tips moet het vast en zeker lukken!

  1. Verdeel de taken
    Al tijdens je zwangerschap moet je de verdeling van praktische taken met je echtgenoot bespreken. Bespreek hoe je je baby’s samen straks kunt verschonen, voeden en aankleden. Dan blijft er ook nog tijd over om je kindjes te knuffelen!
  2. Schakel hulptroepen in
    Vooral in de beginfase kun je elke hulp van oma, opa of vrienden gebruiken om je baby’s te verzorgen voordat je uitgeput raakt, dus maak er gebruik van en durf hulp te vragen voor het helpen met voeden of het doen van een boodschap!
  3. Maak een voedingsschema
    Als je je pasgeboren baby’s om de beurt voedt realiseer je dan dat daar zo’n beetje de hele dag en nacht mee bezig bent… en dat kan wel eens teveel voor je worden. Probeer je baby’s tegelijk te voeden en te verschonen en maak een voedingsschema. Daarmee kun je proberen je baby’s tegelijk te laten slapen en voeden. Wordt een van de baby’s wakker van de honger? Maak dan ook de andere wakker voor verschoning en voeding.
  4. Assistentie bij consultatiebureau
    Moet je naar het consultatiebureau dan is het vaak een heel gedoe en stressvol om twee baby’s te ontkleden, ze rustig te houden of te troosten! Het is handig om van te voren je partner, moeder, zus of vriendin te vragen je te helpen.
  5. Hoe tweeling voeden?
    Ga je zelf borstvoeding geven bestudeer dan van te voren welke voedingshoudingen er zijn om je baby’s tegelijk borstvoeding te geven. Ga breed zitten, zoek een goede houding en vraag iemand om je eerste baby aan te geven zodat jij kunt aanleggen, daarna schuif je er een lekker voedingskussen onder, daarna kun je de andere baby aanleggen. Bij de rugbyhouding leg je de baby’s aan met de hoofdjes voor en de lichaampjes en voetjes langs je zij naar achteren. Bij de kruishouding zijn beide baby’s aangelegd in Madonnahouding waarbij de beentjes van de baby’s over elkaar heen liggen. Bij de parallelhouding ligt een baby in Madonnahouding en de andere in rugbyhouding. Bekijk hier alle borstvoedingshoudingen. 

Meer lezen over: welke babyspullen heb je nodig als je een tweeling krijgt? Met handige downloadlijst.
Meer lezen over: zwangerschap in de eerste weken